ประวัติโจเซฟ สตาลิน จากเด็กยากจนในจอร์เจียสู่ผู้นำโซเวียต

ประวัติโจเซฟ สตาลิน คือเรื่องของเด็กยากจนจากเมืองเล็ก ๆ ในจอร์เจีย ที่กลายเป็นผู้นำสหภาพโซเวียต หนึ่งในบุคคลที่มีอิทธิพลมากที่สุดของศตวรรษที่ 20 เขาเป็นทั้งนักปฏิวัติ ผู้ปฏิรูป และจอมเผด็จการที่โหดเหี้ยม เขาพร้อมเสียสละทุกสิ่งและทุกคนเพื่ออำนาจ ฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองถูกยิงทิ้ง ประชาชนถูกตำรวจลับไล่ล่า และอีกหลายล้านคนถูกส่งไปทำงานหนักในค่ายแรงงาน

โจเซฟ สตาลิน เกิดที่ไหน ชื่อจริงคืออะไร

โจเซฟ สตาลิน มีชื่อจริงว่า อีโอซิฟ จูกาชวิลี เกิดเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 1878 ที่เมืองกอรี เมืองเล็ก ๆ ของชาวจอร์เจียในจักรวรรดิรัสเซีย

พ่อของเขาเป็นช่างซ่อมรองเท้า ส่วนแม่เป็นผู้หญิงเคร่งศาสนาที่ทำงานรับจ้างเย็บผ้า เขาเติบโตมาอย่างยากลำบาก และถูกพ่อทุบตีบ่อยครั้งเมื่อพ่อเมาสุรา

วัยเด็กของสตาลินเป็นอย่างไร

สตาลินเป็นเด็กร่างกายอ่อนแอ เมื่ออายุ 7 ขวบเขาป่วยเป็นไข้ทรพิษ ทำให้ใบหน้ามีแผลเป็น และยังประสบอุบัติเหตุจนแขนซ้ายผิดรูป

เขาถูกเด็กในหมู่บ้านรังแก รู้สึกด้อยกว่าคนอื่น และเลือกใช้ความรุนแรงเพื่อให้คนเคารพ

ทำไมสตาลินถึงเรียนโรงเรียนศาสนา

แม่ของสตาลินหวังให้ลูกเป็นนักบวช เพื่อยกระดับฐานะทางสังคม จึงส่งเขาไปเรียนที่โรงเรียนศาสนาในปี 1894 ขณะอายุราว 16 ปี

ช่วงแรกเขาสนใจบทกวีและวรรณกรรม แต่ต่อมาเข้าร่วมชมรมหนังสือผิดกฎหมาย และได้อ่านงานต้องห้ามของคาร์ล มาร์กซ์ ที่เขียนเรื่องการเมือง การปฏิวัติ และความไม่เป็นธรรมของสังคม เขารู้สึกเหมือนตาสว่าง และอยากเข้าร่วมขบวนการสังคมนิยมเพื่อโค่นล้มระบอบซาร์ของรัสเซีย

สุดท้ายเขาหันหลังให้ศาสนา ขาดเรียน และถูกไล่ออกจากโรงเรียน

สตาลินกลายเป็นนักปฏิวัติได้อย่างไร

หลังออกจากโรงเรียน สตาลินทำงานที่หอสังเกตการณ์อุตุนิยมวิทยาในเมืองทบิลิซี งานนี้ทำให้เขามีเวลาทำงานปฏิวัติ เขาเข้าร่วมพรรคแรงงานสังคมประชาธิปไตยรัสเซีย และเมื่ออายุราว 22 ปีก็กลายเป็นนักปฏิวัติเต็มตัว ต้องคอยหลบซ่อนจากตำรวจลับของซาร์

เขาหนีไปที่เมืองบาทูมี ริมทะเลดำ ได้งานในโรงกลั่นน้ำมันที่ตระกูลรอธส์ไชลด์เป็นเจ้าของ และไม่นานก็กลายเป็นผู้นำคนงาน ก่อการประท้วงจนเกิดการปะทะ

ในปี 1902 เขาถูกจับกุม และถูกตัดสินให้เนรเทศไปไซบีเรีย ระหว่างนั้นพรรคแตกออกเป็นสองฝ่าย คือฝ่ายบอลเชวิค นำโดยวลาดีมีร์ เลนิน และฝ่ายเมนเชวิค นำโดยยูลี มาร์ตอฟ สตาลินเลือกอยู่ฝ่ายเลนิน

สตาลินขึ้นสู่อำนาจได้อย่างไร

สตาลินไต่เต้าในพรรคบอลเชวิคด้วยการทำทุกงานที่เลนินสั่งให้สำเร็จ จนกลายเป็นคนที่เลนินพึ่งพา แต่เลนินเองก็ไม่ไว้ใจเขา เพราะรู้ว่าสตาลินมักใหญ่ใฝ่สูง หยาบคาย และโหดเหี้ยม

หลังพรรคบอลเชวิคยึดอำนาจได้ในปี 1917 สตาลินได้รับตำแหน่งคอมมิสซาร์ประชาชน และในปี 1922 เขาได้เป็นเลขาธิการพรรค ตำแหน่งที่ทำให้เขาควบคุมคนในพรรคได้ เมื่อเลนินล้มป่วยและเสียชีวิตในปี 1924 ก็เกิดการแย่งชิงอำนาจระหว่างสตาลินกับลีออน ทรอตสกี

สตาลินไม่ได้เป็นนักพูดเก่งแบบเลนิน หรือนักคิดแบบทรอตสกี แต่เขาเก่งเรื่องการวางแผน การจัดองค์กร และการโฆษณาชวนเชื่อ สุดท้ายเขาเป็นฝ่ายชนะ และขึ้นเป็นผู้นำต่อจากเลนิน

สตาลินปกครองโซเวียตอย่างไร

สตาลินปกครองแบบเบ็ดเสร็จ ภายใต้รัฐคอมมิวนิสต์ ศาสนาถูกกดขี่ และตัวสตาลินถูกยกย่องจนแทบเป็นศูนย์กลางความศรัทธาแทน เขาถูกเรียกว่า “บิดาแห่งประชาชาติ” ทรัพย์สินส่วนบุคคลถูกยึดเป็นของรัฐ และผู้ต่อต้านถูกส่งไปค่ายกักกันหรือค่ายแรงงาน

จำนวนผู้เสียชีวิตในค่ายแรงงานและการกวาดล้างยังเป็นที่ถกเถียง คลิปของ Jornjad อ้างตัวเลขราว 10 ล้านคน ขณะที่นักประวัติศาสตร์ประเมินไว้แตกต่างกันมาก เพราะไม่มีการสำรวจตัวเลขที่เชื่อถือได้ในยุคของเขา

สตาลินมีบทบาทอย่างไรในสงครามโลกครั้งที่ 2

ปี 1939 เมื่อสงครามโลกครั้งที่ 2 เริ่มต้น สตาลินทำสนธิสัญญาไม่รุกรานกับนาซีเยอรมนี และแบ่งเขตอิทธิพลในยุโรปตะวันออก แต่ในปี 1941 ฮิตเลอร์ละเมิดข้อตกลงและบุกสหภาพโซเวียต

แม้จะเสียดินแดนและกำลังพลจำนวนมาก กองทัพแดงก็ต้านทานไว้ได้ และในปี 1945 กองทัพแดงบุกยึดกรุงเบอร์ลินได้สำเร็จ โซเวียตกลายเป็นหนึ่งในผู้ชนะสงคราม แต่ต้องแลกด้วยชีวิตคนหลายสิบล้านคน

หลังสงคราม สตาลินพัฒนาโซเวียตให้เป็นมหาอำนาจ มีประเทศยุโรปตะวันออกที่ปกครองแบบคอมมิวนิสต์อยู่ในอิทธิพล ขณะที่อีกฝั่งคือสหรัฐอเมริกากับยุโรปตะวันตก การแข่งขันของสองขั้วนี้นำไปสู่สงครามเย็น

ข้อเท็จจริง vs เรื่องที่ยังถกเถียง

เกิดอะไรขึ้นหลังสตาลินเสียชีวิต

สตาลินเสียชีวิตในปี 1953 หลังจากนั้นนีกีตา ครุชชอฟ ผ่อนคลายความเข้มงวดของระบอบ และออกมาประณามอดีตผู้นำ รูปปั้นของสตาลินในหลายที่ถูกทุบทิ้ง ชื่อของเขาถูกลบออกจากเนื้อเพลงชาติ และศพที่เคยวางไว้ข้างศพเลนินถูกย้ายไปฝังที่กำแพงพระราชวังเครมลิน

อ่านเรื่องบุคคลอีกคนที่ได้รับผลกระทบจากสงครามโลกครั้งที่ 2 ได้ที่ลูอี แซมเพอรินี จากนักวิ่งโอลิมปิกสู่เชลยสงคราม หรือดูทุกเรื่องในหมวดบุคคลในประวัติศาสตร์